10 augustus 2018

Opera 22 juli 2018

Zondag 22 juli 2018, Arena di Verona
Arena di Verona Opera Festival

Verdi: Aida

Aida - Maria José Siri
Amneris - Violetta Urmana
Radames - Carlo Ventre
Il re - Romano Dal Zovo
Ramfis - In Sung Sim
Amonasro - Ambrogio Maestri
Arena di Verona Orkest en Koor o.l.v. Daniel Oren

Ik ben soms verrukkelijk inconsequent. Afgelopen oktober schreef ik over mijn bezoek aan de Aida in Verona vijf weken ervoor dat ik er komend jaar niet per se opnieuw heen hoefde (lees hier), maar 10 maanden na die woorden zat ik er weer. En het werd de meest enerverende en gedenkwaardige opera-avond uit mijn geheugen. De Zeffirelli-enscenering zag ik er ruim 10 jaar terug ook, al was die van vorig jaar imposanter en verfijnder. Maar deze avond zong een geweldige cast o.l.v. een geweldige operadirigent. En die cast werd uitgebreid met het weer, die de avond onvergetelijk maakte. De eerste en tweede akte verliepen regulier, maar tijdens de pauze tussen de tweede en derde akte begon het zachtjes te druppelen, zodat de pauze bijna een uur duurde in plaats van de geplande 25 minuten. Het werd weer droog, en iedereen nam zijn plaats in. Enfin, die derde akte (wat een prachtig poëtisch begin na die pompeuze tweede akte) moest drie keer worden onderbroken door terugkerend gedruppel. Het was allemaal te weinig om volledig te stoppen, dus steeds weer de orkestleden terug in de bak, dirigent op, en Aida en Radames meteen voluit in hun duet enzovoort. Na de derde onderbreking werd omgeroepen dat de vierde akte meteen zonder pauze zou worden ingezet, maar het begon wel vervaarlijk te weerlichten en te waaien - het was inmiddels half twee 's nachts... Die vierde akte was net tien minuten aan de gang, toen er opeens dikke druppels vielen; iedereen weg en nu voorgoed. Die druppels bleken voorbode van een enorme hoosbui. Enfin, Aida en Radames werd de dood bespaard deze avond. We renden het plein over en dronken nog tot na twee uur onder de luifels een glas witte wijn. Aida is niet Verdi's allerbeste opera - er zitten enkele te snel gemaakte overgangen in, maar tegelijkertijd is het een prachtig drama, en wie kan het weergaloze Possente Ftha weerstaan? Von Karajan en Katia Ricciarelli namen het prachtig op (zie hier); maar alleen Toscanini dirigeerde in 1949 de harpen kernachtiger dan ooit (hier). In de Arena klonk het trouwens ook geweldig. De Arena van Verona is verslavend...

07 augustus 2018

Concert 8 juli 2018

8 juli 2018, Concertgebouw Amsterdam
Leo van Doeselaar, Maarschalkerweerdorgel

J.S. Bach: Toccata en fuga, BWV 565
J.S. Bach: Concerto in d, BWV 596
Rossini: Petite caprice in C 'style Offenbach'
Rossini: Ouverture La gazza ladra
Verdi: Uit Requiem: Kyrie eleison & Sanctus
Yon: Humoresque l'organe primitivo
Widor: Uit Symfonie nr. 5: Allegro vivace
Saint-Saëns: Danse macabre

Vorig jaar speelde Leo van Doeselaar ook op een zondagmiddag in juli een heerlijk uurtje orgel in de Grote Zaal (zie hier de weblog). Toen was het (eind juli) een regenachtige middag, nu begin juli reeds vol zomers, en nu ik deze weblog een maand later schrijf nog steeds. Tja, de Gazza ladra ouverture van Rossini op het orgel in de Grote Zaal, of Bachs bekendste orgelwerk... Die 70 minuten zijn precies genoeg, maar ook uniek: je zit gedurende het concertseizoen uren en uren naar dat instrument te kijken, maar je hoort het verder nooit. Verder precies wat ik vorig jaar schreef en drie jaar gelden (volg de link in de weblog van vorig jaar). Van Doeselaar is een heerlijk spelende organist, die met trots alle facetten van zijn instrument tentoonspreidt. Zijn introfilmpje uit mei j.l. zegt genoeg: zie hier. Hierboven een foto van de bouwer van het orgel in de Grote Zaal.

05 augustus 2018

Concert 21 juni 2018

Donderdag 21 juni 2018, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Daniele Gatti
Eva-Maria Westbroek, sopraan

Beethoven: Symfonie nr. 2
Wagner: uit Das Rheingold: Einzug der Götter in Walhall
Wagner: uit Die Walküre: Walkürenritt
Wagner: uit Siegfried: Waldweben
Wagner: uit Götterdämmerung: Tagesgrauen-Siegfrieds Rheinfahrt-Brünnhildes Schlussgesang

Nou, en zo bleek dit concert opeens mijn laatste van het KCO en Gatti; de dag erna zou Gatti bij de herhaling van dit programma voor de laatste keer optreden met het KCO... Want het is uitgesloten dat hij na zijn ontslag op staande voet - enkele dagen geleden bekendgemaakt - ooit nog eens zal terugkeren bij het orkest. Er valt van alles te zeggen over de #metoo-onthullingen in de Washington Post; uiteindelijk hebben de verklaringen van orkestleden van het KCO zelf Gatti de das omgedaan. Een enorm drama, allereerst voor de nauw betrokkenen zelf. Maar ook voor de traditie van het orkest: een breuk met het verleden van lange verbintenissen tussen chef en orkest, géén schilderij van Gatti in de dirigentenfoyer, en vooral een zoektocht naar een nieuwe chef en naar goede vervangers die de vele concerten komend seizoen moeten overnemen. Het stof van de klap moet nog neerdalen, en daarna kan pas echt de schade overzien worden.
Gatti is een groot dirigent en dit concert was exemplarisch voor zijn kwaliteiten. Een fraaie Tweede Beethoven, vloeiend en punctueel. Na de pauze een uur hoogtepunten uit de vier delen van Wagners Ring des Nibelungen, aaneengesloten gespeeld. Gatti is een groot Wagnerdirigent, en het orkest speelde grandioos. Nog grandiozer was het aandeel van Eva-Maria Westbroek. De rol van Brünnhilde zal ze nooit volledig zingen, maar van het Schlussgesang maakte ze een artistieke voltreffer van jewelste. Perfect bij stem, en dramatisch hoogst enerverend. Met de kennis van nu een extra dramatisch concert.

31 juli 2018

Concert 10 juni 2018

Zondag 10 juni 2018, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Kerem Hasan

Mahler: Symfonie nr. 9

Na zijn val op vrijdagavond besloot Haitink pas op zondagochtend, enkele uren voor het middagconcert, dat hij niet zou dirigeren. Hij beval als vervanger zijn assistent Kerem Hasan aan, die alle repetities en de twee eerdere concerten had bijgewoond. Deze 26-jarige in Londen geboren dirigent viel dus in zonder dat hij een seconde voor het orkest had gestaan. Dat kende dus zijn slag niet, en ook niet of hij een persoonlijke noot aan de interpretatie van Mahlers Negende zou geven. Hij bleek al bij de eerste maten een secure en betrouwbare orkestleider, die geheel in de geest van Haitink dirigeerde. Ofwel: speel maar zoals het is ingestudeerd, ik zorg ervoor dat alles in de pas loopt. Een extra spannend concert daardoor, maar uiteindelijk een gewoon goede Mahler 9. Hasan verdient het om teruggevraagd te worden.

Concert 7 juni 2018

Donderdag 7 juni 2018, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Bernard Haitink

Mahler: Symfonie nr. 9

Het zou vanwege 'de val' een enerverende concertreeks worden, deze geplande concerten met de eredirigent, maar daarvan was tijdens dit eerste concert van de drie nog geen sprake. Anders gezegd: dit was het enige normale concert van die drie. De dag erna viel Haitink tijdens het afsluitende applaus van het zijtrapje, waarbij iedereen volgens de berichten zijn adem inhield wat de consequenties zouden zijn. Die vielen uiteindelijk volgens weer andere berichten mee, maar Haitink liet zich voor het laatste concert op de zondagmiddag vervangen door zijn assistent (zie de volgende weblog). Ik hoorde Haitink en het KCO twee keer eerder met deze symfonie. Eerst tijdens zijn laatste Kerstmatinee als chef-dirigent in 1987, en in 2011 als onderdeel van de tweejarige Mahlercyclus van het KCO (zie hier de weblog van dat concert). Haitink bracht op zijn 89-ste geen nieuwe kijk op deze symfonie, maar dat is ook helemaal niet nodig. Weinig dirigenten die dit meesterwerk zo uitgebalanceerd uitvoeren. Het KCO speelde geconcentreerd en gedreven. Het schijnt weer beter te gaan met Haitink, dus hopelijk in december terug op de bok met Bruckners Zesde!
De foto hierboven komt van de Facebookpagina van Haitink, en werd voorafgaande aan dit of het val-concert van 8 juni genomen.

07 juli 2018

Opera 3 juni 2018

Zondag 3 juni 2018, Muziektheater Amsterdam
De Nationale Opera

Offenbach: Les contes d'Hoffmann

Hoffmann - John Osborne
Olympia - Nina Minasyan
Antonia - Ermonela Jaho
Giuletta - Christine Rice
La Muse - Irene Roberts
Lindorf/Coppélius - Erwin Schrott
Le docteur Miracle/Le capitane Dapertutto - Erwin Schrott
Koor van De Nationale Opera
Rotterdams Philharmonisch Orkest o.l.v. Carlo Rizzi

Première van de serie voorstellingen van Offenbachs meesterwerk bij DNO, dat nog nooit eerder in het Muziektheater te horen was. Het journaille schreef een paar dagen later overwegend gematigd tot kritisch over deze productie, met name over de overdaad aan toneelbeeld: een enorm poppenhuis met allerlei kamers - per scène werden er een of meerdere uitgelicht. De foto hierboven laat slechts een kwart van het geheel zien. Ik heb me daarentegen zeer vermaakt tijdens deze zondagmiddag. Een hele opera met zoveel scènewisselingen en dan toch alles in een beeld kunnen vangen, vind ik gewoon goed gevonden. De uitvoering was meer dan uitstekend. DNO had geweldige zangers gecast, met Osborne, Roberts en de bulderende Schrott voorop, en het Rotterdams Philharmonisch speelde onder vakman Rizzi uiterst strak en sonoor. Offenbach stooit in dit werk een enorme melodieënrijkdom over de luisteraar uit, inclusief fraaie koorpassages. Tja, dan valt er hoegenaamd niets te klagen.

Concert 26 mei 2018

Zaterdag 26 mei 2018, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Herbert Blomstedt

Berlioz: Symphonie fantastique

In de essentialsserie een werk dat daar meer dan logisch in thuishoort. Weinig orkestwerken die zo baanbrekend en origineel zijn als deze fantastische symfonie, slechts enkele jaren na de dood van Beethoven en Schubert gecomponeerd door een 27-jarige romanticus. Een live-uitvoering blijft immer een belevenis, met dat vele slagwerk, al die harpen en die uitersten in emotionele lading. Met ieder concert dat Blomstedt bij het KCO dirigeert wordt een nieuw record gevestigd: nog nooit stond er een dirigent met zo'n hoge leeftijd op de bok. 90 jaar nu, drie weken voor zijn 91ste verjaardag, en nog steeds kwiek en levendig. Ik hoorde al vele uitstekende concerten van hem, ook al komt de uitvoering van deze avond echter niet in zijn top-10. Het orkest speelde uiteraard geweldig, maar Blomstedt haalde bepaald niet het onderste uit de kan, en schotelde een wat fletse Symphonie fantastique voor. De inleiding van Thomas Vanderveken blijft een vondst.

24 juni 2018

Opera 24 mei 2018

Donderdag 24 mei 2018, Muziektheater Amsterdam
De Nationale Opera

Mozart: La clemenza di Tito

Tito - Russell Thomas
Vitellia - Ekaterina Scherbachenko
Sevilla - Jana Brugger
Sesto - Paula Murrihy
Annio - Jeanine De Bique
Publio - Sir Willard White
musicAeterna o.l.v. Teodor Currentzis

Het is soms raadzaam brochures, websites en facebookadvertenties goed te lezen. Toen in het vroege voorjaar van 2017 het seizoensprogramma van DNO bekend werd, nam ik mij één ding voor: ik ga niet naar La clemenza di Tito, vanwege de regisseur Peter Sellars. Die bracht hier ooit een gruwelijke Pelléas et Mélisande, en ik nam mij toen stellig voor nooit meer iets van hem te zien. Maar ja, ik las over de namen van de uitvoerenden heen, en pas in april j.l. zag ik dat deze productie door Teodor Currentzis zou worden geleid. Van hem had ik net een weergaloos goed concert meegemaakt (zie hier), dus toch maar een kaartje gekocht voor deze operavoorstelling. Het werd een onvergetelijke avond, één van de mooiste opera-uitvoeringen die ik ooit hoorde. La clemenza di Tito is Mozarts laatste opera - hij componeerde het ongeveer gelijktijdig met Die Zauberflöte. Het heeft niet de dramatische kracht van Don Giovanni of Le Nozze di Figaro, en lijkt eerder een vroeger werk. Maar goed, dan komt Teodor Currentzis en die gaat noot voor noot na wat Mozart daadwerkelijk componeerde, en wat hij op zijn ziek/sterfbed aan zijn hulpkracht Schikaneder overliet. Currentzis schrapte dus nagenoeg alle recitatieven, en voegde als dramatisch bindmiddel delen uit Mozarts Mis in c toe. Het was allemaal uiterst stijlvol en overtuigend, maar bovenal meer dan magisch uitgevoerd. Ik hoorde in het Muziektheater zelden zulk goed orkestspel, en de zangers pasten naadloos in dit perfectionistische beeld van Currentzis. Ik kreeg het enkele keren flink te kwaad, zo mooi werd er gezongen en gespeeld. Ik wist gewoon even geen raad met mijn emoties; zoiets gebeurt me niet vaak. De toneeluitbeelding van Sellars was weggegooid geld; een eerstejaars hbo-student dramastudies zou er meer van hebben gemaakt. Heel fijn eigenlijk, want daardoor kon alle aandacht uitgaan naar die weergaloze uitvoering onder die grandioze Currentzis. Wat een grandioos musicus!

08 juni 2018

Concert 22 mei 2018

Dinsdag 22 mei 2018, Concertgebouw Amsterdam
London Symphony Orchestra o.l.v. Michael Tilson Thomas
Ray Chen, viool

Sibelius: Vioolconcert
Sibelius: Symfonie nr. 6
Sibelius: Symfonie nr. 7

Dirigenten die terugkeren bij het orkest waar ze ooit eens een tijdje chefdirigent waren: dat zijn altijd krachtige optredens. Als etentjes van exen die elkaar nog steeds het licht in de ogen gunnen en begrijpen waarom ze ooit op elkaar verliefd waren. MTT was vanaf 1988 zeven jaar chef van het London Symphony en nu op zijn 73ste met zijn oude liefde een tournee met een all-Sibelius programma. Colin Davis dirigeerde ooit eens - nog voor ik in 2006 deze weblog startte - bij het KCO een concert met louter Sibelius (Pohjola's dochter en de symfonieën 3 en 6) maar verder is het huilen met de pet op wat betreft deze Finse meester in het Concertgebouw. De Zevende stond in de prehistorie eens op de lessenaars van het KCO tijdens een 20ste-eeuws programma, dus nu zowel die Zesde als Zevende voor de tweede keer live. Met dank aan MTT die beide symfonieën lekker volbloedig en groots bracht. Die Zevende is misschien wel mijn favoriete Sibelius-symfonie: subliem opgebouwd, en zowel emotioneel als eigenzinnig. Wie kan dat openingsdeel met de strijkers weerstaan, en wie die geweldige koperkoralen? En de slotmaten zijn van een unieke kracht...! Janine Jansen zou oorspronkelijk het Vioolconcert spelen, maar ze meldde zich ziek af. Het jonge aanstormende Chinese talent Ray Chen nam het over; hij won o.a. het Elisabethconcours in Brussel, maar speelde deze avond te onstuimig en te slordig. MTT begeleidde prima, maar ik hoorde betere uitvoeringen. Het programma na de pauze met de twee laatste Sibelius-symfonieën maakte het concert daarentegen geweldig.

05 juni 2018

Concert 9 mei 2018

Woensdag 9 mei 2018, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Daniele Gatti
Daniil Trifonov, piano

Prokofiev: Pianoconcert nr. 3
Mahler: Symfonie nr. 1

Na de overrompelende uitvoering van de Eerste Mahler door ket KCO o.l.v. Gatti in januari j.l. (zie hier de weblog) kocht ik meteen een kaartje voor het herhalingsconcert. En wederom brachten orkest en dirigent een meer dan geweldige uitvoering. De imperfecties van de eerste uitvoering in januari waren verdwenen; het is duidelijk dat Gatti als mahlerdirigent iets toevoegt aan wat zijn voorgangers brachten. Voor de pauze een stormachtige uitvoering van het Derde pianoconcert van Prokofiev. Gatti begeleidde het stuk al eens eerder, toen met Yuja Wang achter de piano (zie hier). Trifonov zit achter de piano als volledig inzichzelfgekeerde autist met het ogenschijnlijke doel het instrument helemaal kapot te beuken, maar zijn spel was geweldig en de samenwerking met Gatti helemaal goed. Wederom een geweldig concert van de chefdirigent. De foto hierboven werd tijdens de tournee na dit concert gemaakt.

30 mei 2018

Concert 8 mei 2018

Dinsdag 8 mei 2018, Concertgebouw Amsterdam
Monteverdi Choir
English Baroque Soloists o.l.v. John Eliot Gardiner

Bach: Cantate Wachet! Betet! Betet! Wachet! BWV70
Bach: Cantate Weinen, klagen, sorgen, zagen BWV12
Bach: Cantate Jesu, der du meine Seele BWV78
Bach: Cantate Wachet auf, ruft uns die Stimme BWV140

Concerten met louter Bach-cantates komen gelukkig regelmatig voorbij in het Concertgebouw, en gedirigeerd door Herreweghe en Gardiner is natuurlijk pure weelde. Herreweghe blijft mijn favoriete Bach-dirigent, maar Gardiner komt daar tegenwoordig steeds dichter bij in de buurt. Dat is niet altijd zo geweest. Ik vond zijn aanpak vroeger te hard, te ongenaakbaar en te hoekig. Twaalf jaar geleden dirigeerde Gardiner ook een concert met Bach-cantates, en dat vond ik toen niet geslaagd. Zie hier de weblog daarvan. Nu vond ik zijn aanpak veel fraaier, dramatischer en lyrischer. Het openingskoor van Weinen, klagen, morgen, zagen nam Gardiner uiterst langzaam; het publiek hield zijn adem in - en zo ongelooflijk fraai gezongen! Koorleden namen de solistische partijen voor hun rekening; het Monteverdi Choir is sowieso een grandioos goed koor. Ofschoon de individuele zangers niet altijd zo subtiel of ultiem mooi zingen als zangers die louter solistisch optreden, geeft deze formule wel meer eenheid aan de uitvoering. Volgend seizoen drie keer Gardiner in het Concertgebouw, dan met Verdi, Berlioz en Brahms.

29 april 2018

Concert 10 april 2018

Dinsdag 10 april 2018, Concertgebouw Amsterdam
musicAeterna o.l.v. Teodor Currentzis
Alexander Melnikov, fortepiano

Mozart: Pianoconcert nr. 17
Mozart: Ouverture Le nozze di Figaro
Beethoven: Symfonie nr. 7

Ik las al veel over het fenomeen Currentzis en zijn eigen orkest dat vanachter de Oeral bezig is de klassieke-muziekwereld op te schudden. In het najaar kocht ik Currentzis' opname van de Pathétique-symfonie van Tsjaikovsky en die opname is werkelijk grandioos. Nu dan live in het Concertgebouw met een programma om mee te falen of te overtuigen. Het werd het laatste: in die hondsmoeilijke Figaro-ouverture gebeurt gewoon te veel in te korte tijd en ik hoorde het stuk nooit echt overtuigend, ook niet op cd. Nu dan wel. Het was snel, vol vuur en passie en helemaal perfect. Daarvoor klonk al Mozarts 17e pianoconcert en het orkestrale aandeel (kleine bezetting) was eveneens spannend en verzorgd. De balans met de fortepiano was op zich goed en ook Melnikov speelde uitstekend, maar de klank van het instrument vind ik toch te ijl - geef mij maar een gewone concertvleugel. Na de pauze ging Currentzis helemaal los in Beethovens Zevende. Net als in de Figaro-ouverture door het merendeel van het orkest staande gespeeld, en Currentzis die ervoor het halve podium gebruikte om zijn aanwijzingen te geven. Maar wat een resultaat. In het Adagietto speelde het orkest zachter dan zacht, maar wat een mooi vloeiend tempo in het openingsthema. Het slotdeel knalde eruit, precies zoals het deel volgens mij bedoeld is. Currentzis is een soort Harnoncourt-plus en dat maakt hem tot een dirigent om nauwgezet te volgen. Dat gebeurt al komende maand. Ik had geen enkele behoefte om naar La clemenza di Tito bij de Nationale Opera te gaan vanwege regisseur Peter Sellars. Maar mijn oog viel opeens op uitvoerend orkest en dirigent: musicAeterna en Currentzis. Tja, dan toch maar een kaartje besteld.

22 april 2018

Concert 23 maart 2018

23 maart 2018, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Ton Koopman
Tilman Lichdi, tenor (evangelist)
Manuel Walser, bas (Christus)
Christina Landshamer, sopraan
Wiebke Lemhuhl, alt
Mauro Peters, tenor
Klaus Mertens, bas
Nederlands Kamerkoor
Amsterdams Baroque Choir
Nationaal Kinderkoor

Bach: Matthäus-Passion

De dagen worden weer langer, de winter lijkt aan zijn einde te komen en voordat het Pasen wordt is daar opeens die Matthäus. Ik moest even aan het idee wennen dat het feestdagenvoorjaar weer voor de deur stond, en eigenlijk had ik vooraf bitter weinig zin om naar de Matthäus te gaan. Maar goed, als dat openingskoor dan begint, word je toch weer gegrepen door de schoonheid van de muziek, en dan vliegt de avond voorbij. Zeker bij de uitvoering van Ton Koopman die niet van muzikaal getreuzel houdt. Voor het eerst sinds de Harnoncourt-uitvoeringen twee koren; Harnoncourt liet zelfs eens twee groepen solisten aantreden, die ieder dan ook maar een enkele aria te zingen had. Goede solisten deze avond, en fijn om de oude Klaus Mertens nog eens te horen; de autoriteit spatte van zijn optreden af. Volgend jaar debuteert William Christie bij het KCO met de Johannes.

11 april 2018

Concert 8 maart 2018

Donderdag 8 maart 2018, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Riccardo Chailly
Vadim Gluzman, viool

Sjostakovitsj: Vioolconcert nr. 2
Strawinsky: De vuurvogel

Chailly voor het KCO: het was lange tijd een gewoonte. Sinds zijn vertrek als chef in 2004 bepaald niet meer; hij was er sindsdiens alleen in 2013 met twee programma's (zie hier en hier). Nu eindelijk op herhaling, en wederom een feest van ritmische muzikaliteit waar Chailly terecht om geroemd wordt. Ik ken het Eerste vioolconcert van Sjostakovitsj al sinds mijn 16e op mijn duimpje, maar het Tweede totaal niet. Dit concert was mijn eerste kennismaking ermee. Het is minder aangrijpend, maar het is wel gewoon een goed stuk, zeker wanneer het zo glanzend en trefzeker gespeeld wordt als door Vadim Gluzman en zo pakkend begeleid door het KCO en Chailly. Na de pauze het complete Vuurvogel-ballet van Strawinsky. Ik hoorde het eens in de jaren negentig o.l.v. Haitink, enkele jaren daarvoor ook o.l.v. Gergiev en die uitvoering kan ik me nog levendig herinneren. Chailly leidde een eveneens grandioze uitvoering: relatief snel, krachtig en vooral de moderne elementen belichtend. En opnieuw: wat een ritmische perfectie legt hij aan de dag. Ik ken geen dirigent die zo precies de maat slaat en die de valkuilen van Strawinski's partituren zo moeiteloos neemt. Hopelijk duurt het niet weer vijf jaar voordat de oude chef terugkeert. De foto hierboven is gemaakt tijdens de repetities voor dit concert, en geplukt van de facebookpagina van het orkest.

25 maart 2018

Opera 4 maart 2018

Zondag 4 maart 2018, Teatro alla Scala Milaan
Teatro alla Scala

Verdi: Simon Boccanegra

Simon Boccanegra - Leo Nucci
Fiesco - Dmitry Beloselskiy
Paolo - Dalibor Jenis
Pietro - Ernesto Panariello
Amelia - Krassimira Stoyanova
Gabriele Adorno - Fabio Sartori
Coro e Orchestra del Teatro alla Scala o.l.v. Myung-Whun Chung

In de Muntschouwburg in Brussel beleefde ik in 1988 mijn eerste buitenlandse operaervaring: Elektra met o.a. Christa Ludwig. Overigens niet eens zo lang na mijn eerste operaervaring überhaupt. Daarna volgden meerdere keren Brussel, totdat ik mijn horizon verbreedde in Zürich, Verona, Londen en Parijs. Vaste lezers van deze weblog hebben de laatste drie steden het afgelopen anderhalf jaar voorbij zien komen. Een uurtje surfen op de sofa ergens eind januari leerde dat er voor de zondagavonduitvoering (halve prijs!) in de Scala begin maart nog voldoende kaarten over waren. Enfin, overlegd, geboekt en geregeld. Een weekend Milaan inclusief guidend tour naar het dak van de Duomo, en op zondagavond naar het beroemde operahuis. Van buiten bepaald niet groter dan de operahuizen van Londen en Brussel. Maar als je de zaal betreedt: tja, dan ben je verkocht en sprakeloos. De wetenschap dat Rossini, Donizetti, Bellini, Verdi, Puccini er ook hebben rondgelopen... En dan al die opnames met Callas, Freni, Bergonzi, Von Karajan, Serafin en Abbado die er zijn gemaakt! Ik hoorde deze duistere Verdi-opera al heel lang niet meer, maar wat een grandioos stuk. Chung dirigeerde geweldig, het orkest speelde Verdi zoals je het wil horen, en Leo Nucci (78) zong wellicht voor de allerlaatste keer in de Scala (deze uitvoering was de laaste in de reeks). Zijn leeftijd was duidelijk te horen, maar hij zong met autoriteit en sonoor. Fabio Sartori is een naam om te onthouden, en Stoyanova en Beloselskiy deden nauwelijks voor hem onder. Enfin, een prima uitvoering in een zaal waar ik eigenlijk ieder jaar naar terug moet. Iedere grote stad gaat op zondagavond in sluimerstand, maar we vonden nog een restaurant waar we tot 1 uur 's nachts ossubuco en risotto konden eten. Allora!

18 maart 2018

Concert 24 februari 2018

Zaterdag 24 februari 2018, Concertgebouw Amsterdam
Radio Philharmonisch Orkest o.l.v. Bernard Haitink
Camilla Tilling, sopraan
Johannes Martin Kränze, bariton
Groot Omroepkoor

Brahms: Ein deutsches Requiem

Haitink is op zijn bijna 89-ste still going strong, onvoorstelbaar. Zijn gebaren worden steeds kernachtiger, het effect ervan steeds groter. Op zijn oude dag keert Haitink meer en meer terug tot de essentiële werken, en het was fijn hem dit geweldige Brahms-Requiem te horen dirigeren. In mijn hoofd staan twee uitvoeringen gegrift: een opnamde uit de jaren 70 o.l.v. Von Karajan met José van Dam - dat was de opname waarmee ik het stuk leerde kennen, en mijn ideale opname o.l.v. Herreweghe. Twee uitersten, de ene breed en groots, en de ander slank en contemplatief. Haitink dirigeerde een uitvoering ertussenin. Geen uitvoering voor de eeuwigheid, maar wel gewoon mooi en goed verzorgd. De sopraansolo hoorde ik wel eens puurder gezongen; invaller Kränze voldeed beter. Het Omroepkoor zong geweldig, ook al klonk het allemaal soms iets te masaal. Maar goed, ieder concert van Haitink is een groot cadeau waar geen gezeik bij past. De foto hierboven komt van de facebookpagina van het RphO, genomen tijdens het concert.

13 maart 2018

Recital 11 februari 2018

Zondag 11 februari 2018, Concertgebouw Amsterdam
Mikhail Pletnev, piano

Rachmaninov: Préludes, Elégie, Humoresque etc.
Rachmaninov: Sonate nr. 1

Ik kocht pas enkele dagen voor dit recital een kaartje, ook al had ik eigenlijk al lang besloten hierheen te willen. Ik hoorde Pletnev nooit eerder als pianist; wel al enkele keren als dirigent, zowel met het KCO (zie hier de weblog van zijn laatste optreden) als (lang geleden) eens met zijn eigen Russisch National Orkest. En zijn reputatie als pianist is minstens zo groot als die als dirigent. En ja, een heel Rachmaninov-programma: ook nog nooit meegemaakt. Het werd een geweldig concert. Ik zat op de eerste rij van het podium, op de hoek, vlak achter de piano, een Shigeru Kawai vleugel (waarschijnlijk zijn eigen instrument?). Ik keek Pletnev van vlakbij op zijn rug, en op zijn vingers. Wat een beheersing en balans, ook in die bravourestukken waarmee hij het recital opende. Het programma uit het boekje werd omgegooid - eerst de losse stukken, na de pauze de sonate, en ook in de losse stukken werd gerommeld, dus ik weet niet precies meer welke losse stukken werden gespeeld. In ieder geval wel de krakers: de Prélude op 3 nr. 2 in cis, en die op. 23 nr. 2, 5 en 7. Pletnev speelde ze feilloos, en uiterst poëtisch, niet als een klavierleeuw. Ik kende de Eerste pianosonate niet, had er ook geen cd-opname van, maar door de Pletnev heb ik het in mijn hart gesloten. Het is neo-Schubert, neo-Schumann, neo-Brahms, maar ook onmiskenbaar Rachmaninov. Een prachtige sonate, dat door Pletnev ongelooflijk subtiel en ragfijn werd gespeeld. Ik kocht er meteen een cd-opanme van en beluisterde het al vele keren. Ik ga me maar eens meer in Rachmaninov verdiepen, gewoon geweldige muziek. Met dank aan die subtiel spelende ijskonijn Pletnev.

25 februari 2018

Opera 4 & 10 februari 2018

Zondag 4 en zaterdag 10 februari 2018, Het Muziektheater Amsterdam
De Nationale Opera

Wagner: Tristan und Isolde

Tristan - Stephen Gould
Isolde - Ricarda Merbeth
Brangänge - Michelle Breedt
König Marke - Günther Groissböck
Kurwenal - Iain Paterson
Meldt - Andrew Rees
Koor van de Nationale Opera
Nederlands Philharmonisch Orkest o.l.v. Marc Albrecht

Twee keer in één week naar deze prachtige Tristan-uitvoering in de regie van Pierre Audi. Die was al eerder in Parijs te zien, en werd ook in de Nederlandse pers als geweldig bestempeld. Het was allemaal heel Audi-abstract en stemmig vormgegeven, maar er waren ook enkele ongebrijpelijke elementen. Dat begon al tijdens het Vorspiel tot de eerste akte. Die grote houten panelen die later tijdens die eerste akte snel en fraai voor een scène- of locatiewisseling zorgden, kwamen tijdens dat Vorspiel piepend en knarsend het podium opgeschoven - jammer voor de muziek en niet echt nodig: ze hadden er ook gewoon meteen kunnen staan. En in het derde bedrijf droegen de zangers opeens allemaal moderne wandelkleding van de robuuste soort, zo uit een Bever-winkel. Waarom niet gewoon de stemmig-abstracte kleding uit de voorgaande bedrijven hergebruikt? Enfin, slechts detailkritiek op een verder grandioze productie waar de zangers en het orkest een nagenoeg ideale Tristan verzorgden. Albrecht dirigeerde weergaloos goed, pakte soms flink uit, maar waar daardoor mindere zangers zouden verdrinken in het orkestgeluid, zongen Gould, Merbeth en Breedt hier gemakkelijk overheen. Wat een cast! Ik hoorde live nog nooit zo'n goede Tristan en zo'n goede Isolde, en ook hun dienaren Kurwenal en Brangäne zongen groots. Dan Groissböck: beter en mooier zul je de Marke-rol niet meer horen. En ach ja, die tweede akte... De woorden mooiste, beste, baanbrekendste etc. moet je niet zo snel gebruiken om een muziekstuk te karakteriseren, maar deze tweede akte Tristan komt wel heel dicht in de buurt.

13 februari 2018

Recital 29 januari 2018

Maandag 29 januari 2018, Concertgebouw Amsterdam
Janine Jansen, viool
Mischa Maisky, cello
Martha Argerich, piano

Beethoven: Cellosonate nr. 2, op. 5 nr. 2
Sjostakovitsj: Pianotrio nr. 2
Schumann: Vioolsonate nr. 1
Mendelssohn: Pianotrio nr. 1

Soms helpt facebook. Enkele weken voor dit concert waren er geen kaarten meer te krijgen, maar opeens verschenen op facebook enkele keren een advertentie hiervoor, en jawel: er waren enkele goede kaarten vrijgekomen. In Preludium zou het programma alleen pianotrio's van Sjostakovitsj en Tsjaikovski bevatten, maar een week voor het concert werd bekend dat op verzoek van Argerich het programma omgegooid en uitgebreid was. Vlak voor opkomst van de musici meldde Concertgebouwdirecteur Simon Reinink nog een laatste programmawijziging: enfin, in plaats van kwart voor tien (volgens Preludium) was dit concert inclusief toegift (een deel uit Schumanns Fantasiestücke) ruim een uur later afgelopen. Tja, en wat een concert en wat een programma! Maisky speelde een beetje te bedaagd, maar Jansen greep deze kans met beide handen aan om een waardige en even gloedvolle tegenspeelster van Martha Argerich te zijn. Ik hoorde Argerich twee keer eerder live, in de jaren voordat ik deze weblog startte, in pianoconcerten van Liszt (nr. 1) en Prokofiev (nr. 3). Maar deze avond bleek wederom wat een onnavolgbaar grootse pianiste zij is. Iedere maat klinkt als nieuw, maar ook alsof die zó gespeeld moet worden: eigenzinnig, dwingend en uiterst muzikaal. Ze is al ver in de zeventig, maar speelt als een volleerde jonge hond. Mijn onbekende buurvrouw en ik keken elkaar enkele keren verrukt en met een blik van 'hoe is het mogelijk' aan. Een grandioos recital! De foto hierboven (klik erop voor een vergroting) is van Ron Jacobi en plukte ik van de bespreking van dit concert door Basia Jaworski (hier). Haar website Basia con fuoco is het bezoeken meer dan waard.

11 februari 2018

Concert 26 januari 2018

Vrijdag 26 januari 2018, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest
Kristian Bezuidenhout, dirigent & piano

C.Ph.E. Bach: Klavierconcert in d, Wq 17
Mozart: Symfonie nr. 29
Mozart: Pianoconcert nr. 24

Ik denk dat dit mijn eerste concert was waar de solist in een pianoconcert ook het orkest leidde. Trevor Pinnock pingelde wel eens mee vanachter het clavecimbel, maar dat was in een symfonie. Een uitvoering van een pianoconcert waar de pianist ook het orkest dirigeerde maakte ik naar ik me kan herinneren niet eerder mee. De uitvoering van dat geweldige mineurconcert nr. 24 van Mozart was ook het hoogtepunt van de avond. Bezuidenhout speelde feilloos op een klassieke Steinway en de interactie met het orkest verliep uitstekend. Voor de pauze klonk het concert van één van de Bach-zonen een beetje obligaat; Bezuidenhout speelde dit concert eveneens op een grote Steinway - hij wisselt van instrument ongeacht en ondanks de richtlijnen van de authentieke uitvoeringspraktijk. Daarna de symfonie die het startpunt van mijn klassieke-muziekopvoeding vormde: Mozarts 29ste symfonie in A. Op de middelbare school koos ik muziek in mijn eindexamenvakkenpakket en aan de hand van deze symfonie legde de leraar in enkele lessen haarfijn de structuur van de sonatevorm en de klassieke symfonie uit. Meteen daarna analyseerden we klassikaal Mozarts Jupiter-symfonie en Beethovens Eerste. Nou, dan zit de basis er goed in! Altijd fijn om die glashelder gestructureerde nr. 29 weer eens te horen. Bezuidenhout leidde een fraaie puntige en vlotte uitvoering. Alleen het meepingelen, dit keer op een fortepiano had niet gehoeven; het overgrote deel daarvan bleef onhoorbaar.

20 januari 2018

Concert 10 januari 2018

Woensdag 10 januari 2018, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Daniele Gatti
Janine Jansen, viool
Bruch: Vioolconcert nr. 1
Mahler: Symfonie nr. 1
Een kraker van een concert. Voor de pauze stal Janine Jansen al de show met een uiterst gedreven uitvoering van dat geweldige Eerste vioolconcert van Max Bruch, dat tegelijkertijd zozeer verbaast. Het stuk klinkt zo overtuigend natuurlijk en vanzelfsprekend, dat het een raadsel is waarom wij allemaal alleen dit ene vioolconcert van Bruch kennen. Al zijn andere composities zijn kennelijk niet goed genoeg om gespeeld te worden; ik ken er ook geeneen. Wie wel trouwens. Maar goed, dit Eerste vioolconcert is een meesterwerk en Jansen bewees het alle eer. Ik hoorde al vele grote dirigenten in de Eerste symfonie van Mahler: Bernstein, Haitink, Chailly, Jansons en nog wel een paar, maar hoe geweldig die andere uitvoeringen ook waren: Gatti plaatste zichzelf in één keer aan kop. In het eerste deel klonken de stemmen en tegenstemmen wonderlijk harmonieus en intiem - ik hoorde dit deel nooit eerder zo mooi en natuurlijk. Ook in de vervolgdelen klonk alles net iets zwieriger, dramatischer, vloeiender, lyrischer. Niet alles ging perfect; er waren hier en daar wat uitglijders en rauwe kanten in de klank. Maar dit was de allereerste uitvoering, en Gatti ging voluit en naar mijn indruk ook verder dan tijdens de repetities. Het maakte de uitvoering er alleen maar spannender op. In mei gaat de symfonie op herhaling; ik heb alvast een kaartje besteld. Een onvergetelijke uitvoering.

Concert 5 januari 2018

Vrijdag 5 januari 2018, Concertgebouw Amsterdam
Koninkjlijk Concertgebouworkest o.l.v. Daniele Gatti

Wagner: Uit Parsifal: Voorspel derde bedrijf & Karfreitagszauber
Bruckner: Symfonie nr. 9

Het nieuwe jaar begint krachtig bij het KCO. Volgende week Mahler, en nu eerst Wagner en Bruckner. Het voorspel tot het derde bedrijf van Parsifal hoorde ik nog nooit zo langzaam en mooi gespeeld als nu. Het is uiterst breekbare muziek en Gatti nam er de tijd voor om dat goed over het voetlicht te brengen. De Karfreitagszauber behoort tot de mooiste muziek die Wagner componeerde en het KCO speelde het geweldig. Na de pauze Bruckners laatste symfonie die Gatti en het KCO al in augustus j.l. voor het eerst speelden (zie hier). De uitvoering was nu gerijpter, stevig en robuust. Erik Voermans schreef in het Parool dat dit de beste Negende Bruckner in decennia was - zover zou ik niet willen gaan, want Haitink weet ook raad met dit meesterwerk. Maar het moet gezegd dat Bruckner bij Gatti in goede handen is.

31 december 2017

Concert 22 december 2017

Vrijdag 22 december 2017, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Philippe Herreweghe
Collegium Vocale Gent
Dorothee Mields, sopraan
Hana Blaziková, sopraan
Alex Potter, countertenor
Robin Tritschler, tenor
Kresimir Strazanac, bas

Bach: Mis in b 'Hohe Messe'

Prachtige afsluiting van het muzikale jaar. Het KCO speelde de Hohe Messe voor het laatst in 1972, dus het werd tijd. En wie anders dan Herreweghe kwam ervoor in aanmerking dit geweldige stuk te leiden. Hij deed dat met autoriteit, had zijn eigen onvolprezen koor meegebracht, en vijf prima solisten uitgenodigd. Ik kan me niet herinneren dat ik het stuk ooit eerder live hoorde, maar deze uitvoering zal ik nooit vergeten. Alles klonk uiterst muzikaal, vloeiend en zuiver. Ik heb niks tegen authentieke orkesten, maar die soli voor trompet, hoorn, hobo, fluit etc. klinken bij het KCO domweg oorstrelend mooi - ik zat op het uiterste hoekje van het zijbalkon en zag dat Herreweghe regelmatig vergenoegd naar het orkest keek. Het koor leverde in dit uitdagende stuk een grootse prestatie, en ook de solisten zongen fraai, ofschoon in vele delen juist de instrumentale begeleiding de meeste aandacht naar zich toetrok. Die fluitsoli in het Domine Deus en het Benedictus: onweerstaanbaar. Het nieuwe jaar opent met Wagner, Bruckner en Mahler, maar dit jaar eindigde in zalige hemelse sferen.

29 december 2017

Concert 2 november 2017

Donderdag 2 november 2017, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Daniele Gatti
Frank-Peter Zimmermann, viool

Beethoven: Vioolconcert
Brahms: Symfonie nr 1

Gottegot, hoe klassiek kun je een concertprogramma krijgen! Maar tegelijkertijd: hoe gevaarlijk geprogrammeerd. Want je weet dat het publiek zowat iedere noot kan dromen, iedere frase al tig keer gehoord heeft, en dan kom je als gevestigd violist en kersverse chefdirigent van het KCO even vertellen dat je het misschien wel beter weet. En ja, dat is wat er gebeurde deze avond. Ik hoorde hetzelfde programma twee jaar geleden ook in de Zaterdagmatinee, met Christian Tetzlaff en Eschenbach (zie hier) en die uitvoering van Beethovens Vioolconcert was memorabel, maar deze door Zimmermann nog meer! Hij speelde mee met het orkest, zijn solopartij technisch feilloos, maar bovenal uiterst muzikaal, speels en met autoriteit. Dan stijgt dat Beethoven-concert opeens boven alle andere muziek uit, en staat de tijd stil. En Gatti begeleidde geweldig: dienstbaar maar eigenzinnig, en op cohesie gericht. Weinig dirigenten die dat zo doen. Na de pauze een gedreven, warmbloedige en gespierde Eerste Brahms. Tja, dan ga je daarna enigszins weemoedig naar huis, want wanneer ooit weer zo'n fantastisch concert?

26 december 2017

Concert 26 oktober 2017

Donderdag 26 oktober 2017, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Mariss Jansons
Eva-Maria Westbroek, sopraan

Sjostakovitsj: Symfonie nr. 6
Tsjaikovski: Uit Jevgeni Onegin: Briefscène
Tsjaikovski: Uit De schone slaapster: Panorama en Wals
Rachmaninov: 3 liederen
Liszt: Les préludes

Tijdens dit concertseizoen staan alle drie nog levende ex-chefdirigenten van het KCO voor het orkest. Mariss Jansons beet de spits af; in maart en juni volgen nog Chailly en Haitink. Er zijn maar weinig orkesten waar zoiets kan. Vorig jaar leidde Jansons een weergaloze Zevende Mahler (zie hier), en nu een allegaartje - 8 stukken is teveel een kliekjes-concert. Maar goed, die Zesde Sjostakovitsj klonk weergaloos, en Westbroek zong de briefscène uit de Jevgeny Onegin weliswaar niet zo verfijnd als Netrebko een half jaar geleden in Parijs (zie hier), maar toch wel heel erg goed. Ook in drie liederen van  Rachmaninov zong ze met autoriteit. Jansons wilde daarnaast nog even uitpakken met twee meezingers uit Doornroosje en Les préludes van Liszt. Van dit laatste stuk heb ik een volvette uitvoering op cd van Von Karajan, en Jansons liet het veel transparanter spelen. Het blijft een  heerlijk stuk.

Concert 24 oktober 2017

Dinsdag 24 oktober 2017, Concertgebouw Amsterdam
Collegium Vocale Gent o.l.v. Philippe Herreweghe

Monteverdi: Vespro della Beata Vergine 1610

Ik ken de Mariavespers van Monteverdi al vele jaren, heb een stuk of vijf verschillende uitvoeringen op cd, beluister het regelmatig, zong ooit eens in een studentenkoortje het deel Lauda Jerusalem en toch hoorde ik het nog nooit eerder live. Het bevat een enorme rijkdom aan klankkleuren; een onbetwist meesterwerk. Nu dan eindelijk een goede gelegenheid het in de zaal te horen, inclusief het eerste Magnificat. Herreweghe leidde een prachtige uitvoering; zijn eigen koor is één van de beste die er zijn. Ook de solisten leverden prima prestaties. Tenor Reinoud van Mechelen omtroerde in het Nigra sum. Op cd vind ik het Sancta Maria, ora pro nobis altijd een beetje langdradig, maar in de zaal blijken die elf keer dezelfde smeekbede in steeds een andere muzikale uitbeelding grandioos. Daarna meteen dat onnavolgbaar prachtige Ave Maris Stella - je waant je in de muzikale hemel.

15 december 2017

Concert 29 september 2017

Vrijdag 29 september 2017, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Andrew Manze
Pekka Kuusisto, viool

C.Ph.E. Bach: Symfonie in Bes, Wq 182, nr. 2
J.S. Bach: Brandenburgs concert nr. 3
Hillborg: Bach Materia
Haydn: Uit Die Schöpfung: Einleitung 'Die Vorstellung des Chaos'
Beethoven: Symfonie nr. 1

Een hoogst curieus maar vermakelijk concert, met een programma gebouwd rondom muzikale mecenassen. Andrew Manze debuteerde bij het KCO en deze 'oude-muziekspecialist' dirigeerde zowel uitbundig als aanstekelijk. Zo'n symfonietje van Carl Philip Emanual Bach: hoe simpel het ook klinkt, het is razend lastig om te spelen. En Manze had er duidelijk met het orkest op gestudeerd. Daarna kwam solist Kuusisto op, de inmiddels uitbuikende blonde jonge Finse violist die bekend staat om zijn eigenzinnige programmeringen. Welnu, de helft van het orkest verplaatste zich naar achteren, en mocht op het podium meeluisteren met het publiek naar een gedreven, maar wat ruw gespeeld Derde Brandenburgs concert. Ik hoorde het ooit eens eerder life, bij wat in mijn herinnering mijn eerste klassieke concert was, door het Limburgs Symfonie Orkest (André Rieu speelde als tweede violist mee) in december 1981 (zie hier de weblog ervan). Kuusisto speelde mee met de eerste violen, en dat was bewust, want na afloop bleef hij op het podium, stemde hij zijn viool samen met het orkest, en terwijl het publiek nog vrolijk kwekte over koetjes en kalfjes bleek gaandeweg dat dat stemmen het begin vormde van het stuk van Hillborg voor viool en strijkers. Het werd het hoogtepunt van de avond: het is een uiterst virtuoos en spetterend werk waarin de solist veel ruimte kreeg om te improviseren. Dat deed Kuusisto dan ook, met name in een één-tweetje met solocontrabassist Dominic Seldis. Publiek en orkestleden wisten niet wat ze hoorden. Een onvergetelijk schouwspel voor oog en oor. Na de pauze kalmer vaarwater met het openingsdeel uit Die Schöpfung van Haydn, zonder onderbreking overgaand in Beethovens Eerste. Lekker gespeeld allemaal.

14 december 2017

Concert 21 september 2017

Donderdag 21 september 2017, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Daniele Gatti
Liviu Prunaru, viool

Enescu: Caprice Roumain
Prokofiev: Symfonie nr. 5

Ik lig drie maanden achter; het kwam er even niet van om mijn weblogjes te schrijven. Een stuk of vijf concerten en evenzovele boeken te gaan - tijdens de aanstaande kerstperiode voldoende tijd om de achterstand weg te werken. Maar het zal niet makkelijk zijn de kracht van het moment (van luisteren of lezen) te vangen. Desondanks: dit concert leek op papier een repertoire-moetje, maar toch gewoon een fijn concert. Concertmeester Liviu Prunaru was lange tijd afwezig; hij had een schouderblessure. Maar hij maakte zijn rentree met een Roemeens programmatisch stuk van de Roemeen Enescu, en de Roemeen Prunaru had voor de gelegenheid een Roemeense outfit aangetrokken. De Caprice Roumain is geen diepgravend vioolconcert, maar wel een stemmig werk vol oosteuropese volksmuziek-invloeden. Gewoon lekker luisteren. Prunaru gaf een toegift met twee collega's uit het orkest. Na de pauze de bekendste symfonie van Prokofiev; Jansons dirigeerde het stuk bijna precies drie jaar geleden ook bij het KCO (zie hier) en de recent verschenen cd-opname van die concerten mag er zijn! Gatti dirigeerde het stuk misschien niet zo idiomatisch als Jansons, maar hij is gewoon erg gedreven en krachtig. Dan kan zo'n Vijfde Prokofiev niet stuk.

03 november 2017

Opera 9 & 16 september 2017

Zaterdag 9 & zaterdag 16 september 2017, Het Muziektheater Amsterdam
De Nationale Opera

Verdi: La forza del destino

Leonora - Eva-Maria Westbroek
Carlos - Franco Vassallo
Alvaro - Roberto Aronica
Preziosilla - Veronica Simeoni
Il marchese - James Creswell
Padre Guardiano - Vitalj Kowaljow
Fra Melitone - Alessandro Corbelli
Curra - Roberta Alexander
Koor van De Nationale Opera
Nederlands Philharmonisch Orkest o.l.v. Michele Mariotti

Twee keer naar La forza – ik hoorde de opera nog nooit eerder live, en ofschoon ik de cd-opname redelijk goed ken, komt zo’n opera alleen in de zaal volledig tot zijn recht. Inmiddels behoren sommige passages tot mijn favoriete Verdi-muziek, zoals de tweede scene van het tweede bedrijf waarin Leonora zich bij het klooster meldt. In een paar maten weet Verdi een subtiel opgebouwde serene sfeer te transformeren naar een duivels-dramatische; wat een fenomenale muziek componeerde hij toch! De ouverture is een meesterwerk op zich. En welke andere componist schreef zulke fantastische en effectieve muziek van achter de coulissen. De cast werd aangevoerd door Eva-Maria Westbroek, die tijdens de première soms wat tegen de toon aan zong; bij de tweede keer de week erna was ze beter bij stem. Maar het moet gezegd dat ze niet meer die perfecte dramatische sopraan is waar ze lange tijd voor werd gehouden. Haar podiumpresence is daarentegen ijzersterk. Vassallo en Aronica zongen sonoor en gedreven; tijdens de tweede keer knapte er tijdens het eerste bedrijf iets in de stem van Aronica en we vreesden dat hij niet verder kon zingen; dat deed hij wel, na de aankondiging dat hij leed aan een verkoudheid. Hij haalde de eindstreep overtuigend. De bijrollen (die in deze opera een flink aandeel hebben) waren eveneens prima bezet, en hoe lief dat Roberta Alexander op haar oude dag nog in een piepklein rolletje debuteerde bij de Nationale. Ik hoorde haar op mijn 17e bij het Rotterdams Philharmonisch en heb een paar grandioze opnamen van haar (Mahler 4 met Haitink en als Don Elvira in Don Giovanni met Harnoncourt). Mariotti leidde het Nederlands Philharmonisch met strakke en Italiaanse hand en het Koor van de Nationale is zo goed dat je alleen al voor hen naar de opera zou gaan. De enscenering bleek een van de beste van een Verdi-opera uit de geschiedenis van het Muziektheater. Het is vaker een succesvol concept gebleken: één basisopstelling waarbij door enkele verplaatsingen van een wand hier of daar een totaal ander beeld ontstaat. Ik heb nu al heimwee naar deze productie; hopelijk ooit weer in reprise!

Concert 30 augustus 2017

Woensdag 30 augustus 2017, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Daniele Gatti

Rihm: IN-SCHRIFT
Bruckner: Symfonie nr. 9

Ik lig flink ruim twee maanden achter met te beschrijven concerten en opera’s. Veel moois gehoord, waard om beschreven te worden. Dat gold tijdens dit concert echter niet voor het stuk voor de pauze: Rihms IN-SCHRIFT is pure kakafonie waar geen touw aan viel vast te knopen. Ik heb van Rihm wel eens boeiende stukken gehoord, maar dit was een schoolvoorbeeld van moderne muziek die je als luisteraar doet afkeren van alles wat na Sjostakovitsj gecomponeerd is. Na de pauze kwam het helemaal goed met Bruckners zwanenzang. Gatti moet zich nog bewijzen als Bruckner-dirigent, maar het klonk allemaal zeer overtuigend. Zo gebalanceerd als door Haitink vorig jaar (zie hier) was het nog niet, en ik hoef er ook geen cd-opname van, maar de schoonheid van dit meesterwerk werd door Gatti en het KCO grandioos over het voetlicht gebracht. In het Scherzo werd het stampende thema extra benadrukt, en gelukkig hield Gatti het tempo in het slotdeel mooi vloeiend. Het concertseizoen is krachtig gestart!