07 april 2023
Recital 20 maart 2023
Maandag 20 maart 2023, Auditorium Gulbenkian Lissabon
Grigory Sokolov, piano
Purcell: Suite nr. 2, 4 en 7
Purcell: Ground in Gamut, A New Irish Tune, A New Scotch Tune
Purcell: Trumpet Tune, Round O, Chaconne
Mozart: Sonate nr. 13 in Bes, KV 333
Mozart: Adagio in b, KV 540
Op drie dagen na precies tien jaar geleden de laatste keer bij een recital van grootmeester Sokolov (zie hier), maar dat maakte zoveel indruk dat ik voor dit optreden apart naar Lissabon reed, en ik werd wederom niet teleurgesteld. Sokolov is een meester in subtiliteit - drie kwartier Purcell en dan toch een afgeladen zaal in de ban houden! Na de pauze Mozart, waarin hij in de Sonate alle herhalingen speelde en afsloot met het tien minuten durende, aangrijpende Adagio. Net als in 2013 speelde hij daarna zo'n zes toegiften, waaronder Chopin, Brahms en ondanks de kleinere vleugel uiterst volbloedig die geweldige Prelude op. 23 nr. 2 van Rachmaninov, eindelijk voor mij de eerste keer live, en hoe! De reis alleszins waard!
01 april 2023
Opera 5 maart 2023
Zondag 5 maart 2023, Teatro Nacional de São Carlos, Lisboa
Opera van Lissabon
Orquestra Sinfónica Portuguesa o.l.v. Antonio Pirolli
26 maart 2023
Concert 18 februari 2023
Mahler: Symfonie nr. 6
Ik ga niet vaak meer naar concerten en opera's, maar lig nu toch opeens drie bezoeken achter met beschrijven. Allereerst de Zesde Mahler door het Gulbenkian orkest o.l.v. oud-chefdirigent Viotti. Ik volg hem op Instagram en hij dirigeerde dezelfde symfonie in de week erna ook bij de Münchner Philharmoniker. Het komt vaker voor: dirigenten die een werk in eenzelfde seizoen bij verschillende orkesten op de lessenaars laten zetten. Niets op tegen eigenlijk; je graaft je dan helemaal in in zo'n stuk. Viotti had zeker wat te vertellen met deze duistere symfonie. Het orkest klonk zeer transparant, terwijl hij er toch ook de nodige energie in stopte. Het Andante moderato was uiterst lyrisch en greep me erg aan. Misschien omdat ik zo weinig live-concerten meemaak? Er is onduidelijkheid over de volgorde van de twee middendelen: eerst het Scherzo en dan het Andante, of andersom. De meeste dirigenten kiezen voor eerst het Scherzo en dan het Andante, zoals ook Viotti, en eigenlijk werd me tijdens dit concert helder waarom dat de betere keuze lijkt: het Scherzo als derde deel en daarna die lange gitzwarte Finale is gewoonweg een te heftige aanslag op het gemoed. Tot teleurstelling van Viotti, mijzelf en waarschijnlijk veel andere mensen in het publiek begonnen enkelen direct na het wegsterven van de laatste hartslag te applaudisseren; als er één symfonie is waar ik me er altijd ongemakkelijk bij voel om geestdriftig te gaan klappen is het wel bij dit stuk.
De foto hierboven toont de voorgevel van het Gulbenkian-gebouw: naast de concertzaal is er ook een geweldig museum, dat ik in de middag voorafgaande aan het concert bezocht. Het toont de collectie die Calouste Sarkis Gulbenkian bij elkaar verzamelde. Prachtig, en ook: subliem tentoongesteld. De buitenkant van het gebouw verdient geen schoonheidsprijs, maar binnen is het oor- en oogstrelend.
12 februari 2023
Concert 12 januari 2023
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Klaus Mäkelä
Sol Gabetta, cello
Jimmy López Bellido: Aino
Bloch: Schelomo
R. Strauss: Eine Alpensinfonie
Hoe vaak schreef ik tot voor enkele jaren in deze weblog, haast automatisch, de regels bovenaan deze weblog: datum, plaats en orkest. De laatste keer dat ik dat deed was oktober 2020 (zie hier) en twee weken ervoor de concerten waar Mäkelä zijn debuut bij het KCO maakte (hier). Sindsdien is er veel veranderd. Ik verhuisde begin 2021 naar Portugal, en Mäkelä wordt de nieuwe chef van het KCO. Welja! Een dierbare vriend organiseerde een verjaardagsparty, dé reden om na ruim anderhalf jaar afwezigheid naar Nederland af te reizen. En het KCO-concert paste perfect in het schema; samen met vriend CG met wie ik ontelbare opera- en KCO-uitvoeringen bezocht, inclusief dat debuut van Mäkelä, gingen we deze avond als vanouds naar het Concertgebouw. Zo voelde het ook, geen nostalgische sentimentaliteit. Ik liep de zaal in alsof de vorige keer - als gewoonlijk - twee weken geleden was. Net als de vorige keer bij Mäkelä kan ik me nu opnieuw weinig herinneren van het openingsstuk van López. Wel van Schelomo van Bloch - ik beluisterde het ter voorbereiding een week ervoor voor het eerst thuis op cd, maar in de zaal kwam het prachtig tot zijn recht. Gabetta speelde volbloedig, en de even belangrijke orkestpartij werd glansrijk gespeeld. Tja, dan de Alpensinfonie. Het is een van mijn lievelingsstukken. Gewoon ontzettend origineel en briljant gecomponeerd. Ik hoorde het onder Haitink (hier en hier) en Jansons (hier); Mäkelä dirigeerde een beheerste, overwogen uitvoering, zonder extremen, maar uiterst transparant. Ik hoorde details die ik nog nooit eerder hoorde. Perfecte uitvoeringen bestaan gelukkig niet.Wel goede en minder goede. Dit was een gewoon erg goede uitvoering. Heerlijk om erbij te zijn geweest!
30 oktober 2022
Opera 8 oktober 2022
Donizetti: L'elisir d'amore
Adina - Rita Marques
Nemorino - Antonio Garés
Belcore - Ricardo Panela
Dulcamara - Ricardo Seguel
Giannetta - Joanna Seara
Coro do Teatro Nacional de São Carlos
Orquestra Sinfónica Portuguesa o.l.v. Antonio Pirolli
Na een half jaar weer naar de opera, überhaupt naar een live-uitvoering. Wederom in dat prachtige oude operatheater van Lissabon. Het is een feestelijke zaterdagmiddag: het begint om 16 uur, de pauze is een uur later, iedereen naar buiten in de zon op dat mooie pleintje voor het gebouw. Daarna weer naar binnen voor de tweede helft, en om half zeven sta je muzikaal-vergenoegd buiten, op naar een restaurant in de buurt. Ik was met twee liefste vriendinnen en we hadden een heerlijke middag en avond. L'elisir d'amore hoorde ik in 2010 (zie hier) en 2002 bij DNO, maar deze uitvoering was minstens zo verrukkelijk. De volledig Portugees-Spaanse cast zong uitstekend, de enscenering was zonder poespas, en de swingende muziek van Donizetti is aanstekelijk verrukkelijk. Ik koop (ik mag inmiddels wel zeggen) steevast het programmaboek, volledig in het Portugees, maar het bevat een volledige uitvoeringsgeschiedenis van het betreffende werk in dit operahuis. De première van Donizetti's opera was op 12 mei 1832 in Milaan (niet in de Scala). De Portugese première was in dit São Carlos-theater op 6 januari 1834, dus minder dan twee jaar later. Dat heeft wel wat als je bijna twee eeuwen daarna in datzelfde gebouw zit...
17 juni 2022
Opera 14 mei 2022
06 april 2022
Opera 13 maart 2022
Zondag 13 maart 2022, Teatro Nacional de São Carlos Lissabon
Opera van Lissabon
Puccini: La Bohème
Mimì - Natalia TanasiiRodolfo - Gianluca Terranova
Musetta - Bárbara Barradas
Marcello - Christian Luján
Coro do Teatro Nacional de São Carlos
Orquestra Sinfónica Portuguesa o.l.v. Domenico Longo
16 november 2021
Concert 19 oktober 2021
14 november 2021
Opera 1 oktober 2021
Vrijdag 1 oktober 2021, Teatro Nacional de São Carlos Lissabon
Opera van Lissabon
Tsjaikovski: Jolanta
Vaudémont - Misha Didyk
René - Evgeny Stavinsky
Robert - Guriy Guryev
Coro do Teatro Nacional de São Carlos
Orquestra Sinfónica Portuguesa o.l.v. Graeme Jenkins
Op het laatste moment besloten toch naar Lissabon te reizen om in dat prachtige operatheater de laatste opera van Tsjaikovski te horen. Evenals de vorige keer met Ernani (zie hier) een concertante uitvoering. Het viel uiteindelijk allemaal een beetje tegen. En dat lag niet aan de uitvoering: prima zangers en een goed spelend orkest onder leiding van Jenkins, die eind jaren tachtig en begin jaren negentig enkele keren bij De Nederlandse Opera vrij middelmatig gast-dirigeerde. Tegenviel vooral het zwakke libretto: Jolanta is blind en na de nodige verwikkelingen kan ze opeens weer zien, op een manier zoals in sommige Handel-opera's: er wordt uren over een enorm (liefdes)probleem gezongen en getreurd, maar in de laatste drie maten is alles ineens opgelost en iedereen blij. Tsjaikovski schreef voor het orkest prachtige muziek, maar voor de zangers is er eigenlijk weinig eer te behalen. Tenslotte, maar dat lag aan mijn onkunde: het bleek een korte opera, van nog geen vijf kwartier. De twee volgende opera-producties in dit theater (Handels Ariodante en Mozarts La clemenza di Tito) laat ik voorbij gaan - hopelijk biedt het voorjaar enkele goede redenen om naar dit mooie operahuis terug te gaan.
12 juli 2021
Opera 16 juni 2021
Woensdag 16 juni 2021, Teatro Nacional de São Carlos Lissabon
Opera van Lissabon
Verdi: Ernani
Ernani - Gregory Kunde
Elvira - Hui He
Don Carlo - Simone Piazzola
Silva - Fabrizio Beggi
Coro do Teatro Nacional de São Carlos
Orquestra Sinfónica Portuguesa o.l.v. Antonio Pirolli
Na zo'n anderhalf jaar ook weer naar een opera. Concertant uitgevoerd, maar wel op het podium van het prachtige operatheater van Lissabon. De foto boven en onder deze weblog nam ik zelf - het is een geweldig theater, gebouwd in 1793, toen Mozart pas twee jaar daarvoor was overleden, Rossini nog in de luiers lag, etc... In de zaal en de loges een kwart bezetting van bezoekers, maar koor, orkest en solisten gingen er vol voor. En eindelijk eens live die geweldige vroege opera van Verdi; ik schreef er al eens een cd-beschrijving over (zie hier). Gregory Kunde is een oude rot in het vak, maar nog prima bij stem. Hui He hoorde ik eens als Aida in de Arena van Verona (zie hier) en lijkt een beetje op haar retour. Piazzola en Beggi waren daarentegen grandioos - Piazzola is een naam om te onthouden. Als je zoals ik die grote zaal van het Muziektheater gewend bent, dan is zo'n oud klassiek operatheater enorm wennen, maar ook: beseffen dat de meeste opera's juist voor zulke zalen zijn geschreven. Dus: intiemer, directer, en dus ook voor minder zware stemmen. Ik zat precies in het midden van de zaal, maar het was alsof de zangers vlak voor me stonden. Het koor stond op etages achter het orkest, helaas achter plexiglas, waardoor de balans in hun nadeel uitviel. Maar goed, het was een onvergetelijke avond. Eindelijk weer een opera, en in de pauze iedereen naar het plein voor het gebouw. Ernaast loopt een straatje waar zo'n typisch Lissabons trammetje rijdt - de stiptheid van de kwartiersdienst was in de zaal goed te controleren. Het programma van volgend seizoen is nog niet bekend, maar ik ga er DV vaak naar terug!
30 mei 2021
Concert 29 april 2021
Donderdag 29 april 2021, Auditorium Gulbenkian Lissabon
Gulbenkian Orkest o.l.v. Lorenzo Viotti
Schumann: Symfonie nr. 1
Brahms: Symfonie nr. 2
Ruim een half jaar zonder live concerten; vreselijk natuurlijk maar ondertussen was ik druk genoeg met verhuizen naar Portugal. Hier schrok men in januari/februari zo van de enorme besmettingscijfers (door Kerstmis) dat men vervolgens massaal de strenge lockdownmaatregelen opvolgde - tijdens de weekenden en rondom Pasen mocht je zelfs je eigen gemeente niet verlaten. Dat had zijn effect, en meteen na Pasen werden er versoepelingen van kracht. Waaronder dat er ook weer concerten (met een beperkt publiek) gegeven konden worden. Aldus voor het eerst naar een bijna gewoon concert met heerlijke symfonieën. Het Gulbenkian Orkest staat dit seizoen nog onder leiding van Lorenzo Viotti - na de zomer verhuist hij naar De Nationale Opera in Amsterdam. Ik zag hem voor het eerst bij een invalbeurt bij het KCO in 2016 (zie hier de weblog) en sindsdien is hij aan een gestage opmars bezig. Het Gulbenkian Orkest is natuurlijk geen KCO, maar de symfonieën van Schumann en Brahms klonken prima, ook wetend dat dit pas het tweede concert van een serie van drie was, nadat het orkest een half jaar niet gespeeld had. Viotti bleef tot de laatste maat schaven, en dat leverde een spannend concert op. De zaal en het gebouw zijn typisch jaren zeventig, maar de glazen achterwand achter het orkest is erg fraai. Je kijkt uit op de tuin, er vlogen vogels (en ook een drone) voorbij en de vele kleuren groen van de bomen pasten mooi bij deze muziek. Binnenkort zelfs naar de opera in Lissabon!
18 december 2020
Concert 11 oktober 2020
Zondag 11 oktober 2020, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Gustavo Gimeno
Krystian Zimerman, piano
Beethoven: Pianoconcert nr. 1, 2, 3, 4, 5
Eigenlijk 3 concerten, of één concert met twee lange pauzes. Het laatste concert voordat de boel weer op slot moest. Maar goed, wat een dag. Het concert met het Tweede en Eerste pianoconcert (in die volgorde) begon om half elf, het concert met het Derde concert om kwart over een, en het concert met het Vierde en Vijfde pianoconcert om half vier. Tja, wat te zeggen: doe het maar om al die concerten binnen een uur of zes te spelen. En dan zo spannend, moeiteloos, en gewoon erg mooi. Gimeno liet het orkest lekker spits spelen, en Zimerman voelde zich hoorbaar in zijn nopjes.
Ik besloot al voor corona dat ik stad en land zou verlaten voor een ander voort-bestaan. Dat gaat in januari gebeuren. Ooit kom ik terug in het Concertgebouw, natuurlijk. Maar dit was voor heel voorlopig de laatste keer. Tot horens!
Concert 24 en 25 september 2020
Donderdag 24 en vrijdag 25 september 2020, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Klaus Mäkelä
Jimmy López: The travails of Persiles and Sigismunda
Sibelius: Symfonie nr. 1
Twee keer naar dit concert. De eerste keer lang van tevoren besteld, de dag erna een half uur voor aanvang om even de gedachten te verzetten na huis-verkoop-gedoe. Ik kan van het López-stuk niets meer herinneren. Des te meer van Sibelius 1. Mäkelä is half in de twintig, maar dirigeerde met autoriteit en met schwung. Hij is geeneens een belofte. Als je zijn concertprogramma bekijkt mag het KCO blij zijn dat hij tijd voor ze heeft. Dat heeft hij opeens extra: vandaag werd bekend dat hij de Kerstmatinee van Fabio Luisi overneemt (die heeft Covid). En terecht: Mäkelä haalde het beste uit het KCO, ik zat ademloos te genieten van een geweldige Sibelius 1.
Concert 17 september 2020
Donderdag 17 september 2020, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Semyon Bychkov
Kirill Gerstein (piano), Miroslav Petkov (trompet)
Sjostakovitsj: Concert voor piano, trompet en orkest (pianoconcert nr. 1)
Dvorák: Symfonie nr. 8
Ideaal concert om mijn ouders van in de tachtig uit te nodigen. Ze houden allebei van Dvorák, en mijn vader is enorm fan van Sjostakovitsj. En als risico-doelgroep ook eens goed voor hen om uit huis te zijn. Het orkest speelde in topvorm en Gerstein en Petkov hadden er zin in. Mijn ouders genoten, en ik ook.