Opera 24 mei 2018

Donderdag 24 mei 2018, Muziektheater Amsterdam
De Nationale Opera

Mozart: La clemenza di Tito

Tito - Russell Thomas
Vitellia - Ekaterina Scherbachenko
Sevilla - Jana Brugger
Sesto - Paula Murrihy
Annio - Jeanine De Bique
Publio - Sir Willard White
musicAeterna o.l.v. Teodor Currentzis

Het is soms raadzaam brochures, websites en facebookadvertenties goed te lezen. Toen in het vroege voorjaar van 2017 het seizoensprogramma van DNO bekend werd, nam ik mij één ding voor: ik ga niet naar La clemenza di Tito, vanwege de regisseur Peter Sellars. Die bracht hier ooit een gruwelijke Pelléas et Mélisande, en ik nam mij toen stellig voor nooit meer iets van hem te zien. Maar ja, ik las over de namen van de uitvoerenden heen, en pas in april j.l. zag ik dat deze productie door Teodor Currentzis zou worden geleid. Van hem had ik net een weergaloos goed concert meegemaakt (zie hier), dus toch maar een kaartje gekocht voor deze operavoorstelling. Het werd een onvergetelijke avond, één van de mooiste opera-uitvoeringen die ik ooit hoorde. La clemenza di Tito is Mozarts laatste opera - hij componeerde het ongeveer gelijktijdig met Die Zauberflöte. Het heeft niet de dramatische kracht van Don Giovanni of Le Nozze di Figaro, en lijkt eerder een vroeger werk. Maar goed, dan komt Teodor Currentzis en die gaat noot voor noot na wat Mozart daadwerkelijk componeerde, en wat hij op zijn ziek/sterfbed aan zijn hulpkracht Schikaneder overliet. Currentzis schrapte dus nagenoeg alle recitatieven, en voegde als dramatisch bindmiddel delen uit Mozarts Mis in c toe. Het was allemaal uiterst stijlvol en overtuigend, maar bovenal meer dan magisch uitgevoerd. Ik hoorde in het Muziektheater zelden zulk goed orkestspel, en de zangers pasten naadloos in dit perfectionistische beeld van Currentzis. Ik kreeg het enkele keren flink te kwaad, zo mooi werd er gezongen en gespeeld. Ik wist gewoon even geen raad met mijn emoties; zoiets gebeurt me niet vaak. De toneeluitbeelding van Sellars was weggegooid geld; een eerstejaars hbo-student dramastudies zou er meer van hebben gemaakt. Heel fijn eigenlijk, want daardoor kon alle aandacht uitgaan naar die weergaloze uitvoering onder die grandioze Currentzis. Wat een grandioos musicus!

Concert 22 mei 2018

Dinsdag 22 mei 2018, Concertgebouw Amsterdam
London Symphony Orchestra o.l.v. Michael Tilson Thomas
Ray Chen, viool

Sibelius: Vioolconcert
Sibelius: Symfonie nr. 6
Sibelius: Symfonie nr. 7

Dirigenten die terugkeren bij het orkest waar ze ooit eens een tijdje chefdirigent waren: dat zijn altijd krachtige optredens. Als etentjes van exen die elkaar nog steeds het licht in de ogen gunnen en begrijpen waarom ze ooit op elkaar verliefd waren. MTT was vanaf 1988 zeven jaar chef van het London Symphony en nu op zijn 73ste met zijn oude liefde een tournee met een all-Sibelius programma. Colin Davis dirigeerde ooit eens - nog voor ik in 2006 deze weblog startte - bij het KCO een concert met louter Sibelius (Pohjola's dochter en de symfonieën 3 en 6) maar verder is het huilen met de pet op wat betreft deze Finse meester in het Concertgebouw. De Zevende stond in de prehistorie eens op de lessenaars van het KCO tijdens een 20ste-eeuws programma, dus nu zowel die Zesde als Zevende voor de tweede keer live. Met dank aan MTT die beide symfonieën lekker volbloedig en groots bracht. Die Zevende is misschien wel mijn favoriete Sibelius-symfonie: subliem opgebouwd, en zowel emotioneel als eigenzinnig. Wie kan dat openingsdeel met de strijkers weerstaan, en wie die geweldige koperkoralen? En de slotmaten zijn van een unieke kracht...! Janine Jansen zou oorspronkelijk het Vioolconcert spelen, maar ze meldde zich ziek af. Het jonge aanstormende Chinese talent Ray Chen nam het over; hij won o.a. het Elisabethconcours in Brussel, maar speelde deze avond te onstuimig en te slordig. MTT begeleidde prima, maar ik hoorde betere uitvoeringen. Het programma na de pauze met de twee laatste Sibelius-symfonieën maakte het concert daarentegen geweldig.

Concert 9 mei 2018

Woensdag 9 mei 2018, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Daniele Gatti
Daniil Trifonov, piano

Prokofiev: Pianoconcert nr. 3
Mahler: Symfonie nr. 1

Na de overrompelende uitvoering van de Eerste Mahler door ket KCO o.l.v. Gatti in januari j.l. (zie hier de weblog) kocht ik meteen een kaartje voor het herhalingsconcert. En wederom brachten orkest en dirigent een meer dan geweldige uitvoering. De imperfecties van de eerste uitvoering in januari waren verdwenen; het is duidelijk dat Gatti als mahlerdirigent iets toevoegt aan wat zijn voorgangers brachten. Voor de pauze een stormachtige uitvoering van het Derde pianoconcert van Prokofiev. Gatti begeleidde het stuk al eens eerder, toen met Yuja Wang achter de piano (zie hier). Trifonov zit achter de piano als volledig inzichzelfgekeerde autist met het ogenschijnlijke doel het instrument helemaal kapot te beuken, maar zijn spel was geweldig en de samenwerking met Gatti helemaal goed. Wederom een geweldig concert van de chefdirigent. De foto hierboven werd tijdens de tournee na dit concert gemaakt.

Concert 8 mei 2018

Dinsdag 8 mei 2018, Concertgebouw Amsterdam
Monteverdi Choir
English Baroque Soloists o.l.v. John Eliot Gardiner

Bach: Cantate Wachet! Betet! Betet! Wachet! BWV70
Bach: Cantate Weinen, klagen, sorgen, zagen BWV12
Bach: Cantate Jesu, der du meine Seele BWV78
Bach: Cantate Wachet auf, ruft uns die Stimme BWV140

Concerten met louter Bach-cantates komen gelukkig regelmatig voorbij in het Concertgebouw, en gedirigeerd door Herreweghe en Gardiner is natuurlijk pure weelde. Herreweghe blijft mijn favoriete Bach-dirigent, maar Gardiner komt daar tegenwoordig steeds dichter bij in de buurt. Dat is niet altijd zo geweest. Ik vond zijn aanpak vroeger te hard, te ongenaakbaar en te hoekig. Twaalf jaar geleden dirigeerde Gardiner ook een concert met Bach-cantates, en dat vond ik toen niet geslaagd. Zie hier de weblog daarvan. Nu vond ik zijn aanpak veel fraaier, dramatischer en lyrischer. Het openingskoor van Weinen, klagen, morgen, zagen nam Gardiner uiterst langzaam; het publiek hield zijn adem in - en zo ongelooflijk fraai gezongen! Koorleden namen de solistische partijen voor hun rekening; het Monteverdi Choir is sowieso een grandioos goed koor. Ofschoon de individuele zangers niet altijd zo subtiel of ultiem mooi zingen als zangers die louter solistisch optreden, geeft deze formule wel meer eenheid aan de uitvoering. Volgend seizoen drie keer Gardiner in het Concertgebouw, dan met Verdi, Berlioz en Brahms.

Concert 10 april 2018

Dinsdag 10 april 2018, Concertgebouw Amsterdam
musicAeterna o.l.v. Teodor Currentzis
Alexander Melnikov, fortepiano

Mozart: Pianoconcert nr. 17
Mozart: Ouverture Le nozze di Figaro
Beethoven: Symfonie nr. 7

Ik las al veel over het fenomeen Currentzis en zijn eigen orkest dat vanachter de Oeral bezig is de klassieke-muziekwereld op te schudden. In het najaar kocht ik Currentzis' opname van de Pathétique-symfonie van Tsjaikovsky en die opname is werkelijk grandioos. Nu dan live in het Concertgebouw met een programma om mee te falen of te overtuigen. Het werd het laatste: in die hondsmoeilijke Figaro-ouverture gebeurt gewoon te veel in te korte tijd en ik hoorde het stuk nooit echt overtuigend, ook niet op cd. Nu dan wel. Het was snel, vol vuur en passie en helemaal perfect. Daarvoor klonk al Mozarts 17e pianoconcert en het orkestrale aandeel (kleine bezetting) was eveneens spannend en verzorgd. De balans met de fortepiano was op zich goed en ook Melnikov speelde uitstekend, maar de klank van het instrument vind ik toch te ijl - geef mij maar een gewone concertvleugel. Na de pauze ging Currentzis helemaal los in Beethovens Zevende. Net als in de Figaro-ouverture door het merendeel van het orkest staande gespeeld, en Currentzis die ervoor het halve podium gebruikte om zijn aanwijzingen te geven. Maar wat een resultaat. In het Adagietto speelde het orkest zachter dan zacht, maar wat een mooi vloeiend tempo in het openingsthema. Het slotdeel knalde eruit, precies zoals het deel volgens mij bedoeld is. Currentzis is een soort Harnoncourt-plus en dat maakt hem tot een dirigent om nauwgezet te volgen. Dat gebeurt al komende maand. Ik had geen enkele behoefte om naar La clemenza di Tito bij de Nationale Opera te gaan vanwege regisseur Peter Sellars. Maar mijn oog viel opeens op uitvoerend orkest en dirigent: musicAeterna en Currentzis. Tja, dan toch maar een kaartje besteld.

Concert 23 maart 2018

23 maart 2018, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Ton Koopman
Tilman Lichdi, tenor (evangelist)
Manuel Walser, bas (Christus)
Christina Landshamer, sopraan
Wiebke Lemhuhl, alt
Mauro Peters, tenor
Klaus Mertens, bas
Nederlands Kamerkoor
Amsterdams Baroque Choir
Nationaal Kinderkoor

Bach: Matthäus-Passion

De dagen worden weer langer, de winter lijkt aan zijn einde te komen en voordat het Pasen wordt is daar opeens die Matthäus. Ik moest even aan het idee wennen dat het feestdagenvoorjaar weer voor de deur stond, en eigenlijk had ik vooraf bitter weinig zin om naar de Matthäus te gaan. Maar goed, als dat openingskoor dan begint, word je toch weer gegrepen door de schoonheid van de muziek, en dan vliegt de avond voorbij. Zeker bij de uitvoering van Ton Koopman die niet van muzikaal getreuzel houdt. Voor het eerst sinds de Harnoncourt-uitvoeringen twee koren; Harnoncourt liet zelfs eens twee groepen solisten aantreden, die ieder dan ook maar een enkele aria te zingen had. Goede solisten deze avond, en fijn om de oude Klaus Mertens nog eens te horen; de autoriteit spatte van zijn optreden af. Volgend jaar debuteert William Christie bij het KCO met de Johannes.

Concert 8 maart 2018

Donderdag 8 maart 2018, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Riccardo Chailly
Vadim Gluzman, viool

Sjostakovitsj: Vioolconcert nr. 2
Strawinsky: De vuurvogel

Chailly voor het KCO: het was lange tijd een gewoonte. Sinds zijn vertrek als chef in 2004 bepaald niet meer; hij was er sindsdiens alleen in 2013 met twee programma's (zie hier en hier). Nu eindelijk op herhaling, en wederom een feest van ritmische muzikaliteit waar Chailly terecht om geroemd wordt. Ik ken het Eerste vioolconcert van Sjostakovitsj al sinds mijn 16e op mijn duimpje, maar het Tweede totaal niet. Dit concert was mijn eerste kennismaking ermee. Het is minder aangrijpend, maar het is wel gewoon een goed stuk, zeker wanneer het zo glanzend en trefzeker gespeeld wordt als door Vadim Gluzman en zo pakkend begeleid door het KCO en Chailly. Na de pauze het complete Vuurvogel-ballet van Strawinsky. Ik hoorde het eens in de jaren negentig o.l.v. Haitink, enkele jaren daarvoor ook o.l.v. Gergiev en die uitvoering kan ik me nog levendig herinneren. Chailly leidde een eveneens grandioze uitvoering: relatief snel, krachtig en vooral de moderne elementen belichtend. En opnieuw: wat een ritmische perfectie legt hij aan de dag. Ik ken geen dirigent die zo precies de maat slaat en die de valkuilen van Strawinski's partituren zo moeiteloos neemt. Hopelijk duurt het niet weer vijf jaar voordat de oude chef terugkeert. De foto hierboven is gemaakt tijdens de repetities voor dit concert, en geplukt van de facebookpagina van het orkest.

Opera 4 maart 2018

Zondag 4 maart 2018, Teatro alla Scala Milaan
Teatro alla Scala

Verdi: Simon Boccanegra

Simon Boccanegra - Leo Nucci
Fiesco - Dmitry Beloselskiy
Paolo - Dalibor Jenis
Pietro - Ernesto Panariello
Amelia - Krassimira Stoyanova
Gabriele Adorno - Fabio Sartori
Coro e Orchestra del Teatro alla Scala o.l.v. Myung-Whun Chung

In de Muntschouwburg in Brussel beleefde ik in 1988 mijn eerste buitenlandse operaervaring: Elektra met o.a. Christa Ludwig. Overigens niet eens zo lang na mijn eerste operaervaring überhaupt. Daarna volgden meerdere keren Brussel, totdat ik mijn horizon verbreedde in Zürich, Verona, Londen en Parijs. Vaste lezers van deze weblog hebben de laatste drie steden het afgelopen anderhalf jaar voorbij zien komen. Een uurtje surfen op de sofa ergens eind januari leerde dat er voor de zondagavonduitvoering (halve prijs!) in de Scala begin maart nog voldoende kaarten over waren. Enfin, overlegd, geboekt en geregeld. Een weekend Milaan inclusief guidend tour naar het dak van de Duomo, en op zondagavond naar het beroemde operahuis. Van buiten bepaald niet groter dan de operahuizen van Londen en Brussel. Maar als je de zaal betreedt: tja, dan ben je verkocht en sprakeloos. De wetenschap dat Rossini, Donizetti, Bellini, Verdi, Puccini er ook hebben rondgelopen... En dan al die opnames met Callas, Freni, Bergonzi, Von Karajan, Serafin en Abbado die er zijn gemaakt! Ik hoorde deze duistere Verdi-opera al heel lang niet meer, maar wat een grandioos stuk. Chung dirigeerde geweldig, het orkest speelde Verdi zoals je het wil horen, en Leo Nucci (78) zong wellicht voor de allerlaatste keer in de Scala (deze uitvoering was de laaste in de reeks). Zijn leeftijd was duidelijk te horen, maar hij zong met autoriteit en sonoor. Fabio Sartori is een naam om te onthouden, en Stoyanova en Beloselskiy deden nauwelijks voor hem onder. Enfin, een prima uitvoering in een zaal waar ik eigenlijk ieder jaar naar terug moet. Iedere grote stad gaat op zondagavond in sluimerstand, maar we vonden nog een restaurant waar we tot 1 uur 's nachts ossubuco en risotto konden eten. Allora!

Concert 24 februari 2018

Zaterdag 24 februari 2018, Concertgebouw Amsterdam
Radio Philharmonisch Orkest o.l.v. Bernard Haitink
Camilla Tilling, sopraan
Johannes Martin Kränze, bariton
Groot Omroepkoor

Brahms: Ein deutsches Requiem

Haitink is op zijn bijna 89-ste still going strong, onvoorstelbaar. Zijn gebaren worden steeds kernachtiger, het effect ervan steeds groter. Op zijn oude dag keert Haitink meer en meer terug tot de essentiële werken, en het was fijn hem dit geweldige Brahms-Requiem te horen dirigeren. In mijn hoofd staan twee uitvoeringen gegrift: een opnamde uit de jaren 70 o.l.v. Von Karajan met José van Dam - dat was de opname waarmee ik het stuk leerde kennen, en mijn ideale opname o.l.v. Herreweghe. Twee uitersten, de ene breed en groots, en de ander slank en contemplatief. Haitink dirigeerde een uitvoering ertussenin. Geen uitvoering voor de eeuwigheid, maar wel gewoon mooi en goed verzorgd. De sopraansolo hoorde ik wel eens puurder gezongen; invaller Kränze voldeed beter. Het Omroepkoor zong geweldig, ook al klonk het allemaal soms iets te masaal. Maar goed, ieder concert van Haitink is een groot cadeau waar geen gezeik bij past. De foto hierboven komt van de facebookpagina van het RphO, genomen tijdens het concert.

Recital 11 februari 2018

Zondag 11 februari 2018, Concertgebouw Amsterdam
Mikhail Pletnev, piano

Rachmaninov: Préludes, Elégie, Humoresque etc.
Rachmaninov: Sonate nr. 1

Ik kocht pas enkele dagen voor dit recital een kaartje, ook al had ik eigenlijk al lang besloten hierheen te willen. Ik hoorde Pletnev nooit eerder als pianist; wel al enkele keren als dirigent, zowel met het KCO (zie hier de weblog van zijn laatste optreden) als (lang geleden) eens met zijn eigen Russisch National Orkest. En zijn reputatie als pianist is minstens zo groot als die als dirigent. En ja, een heel Rachmaninov-programma: ook nog nooit meegemaakt. Het werd een geweldig concert. Ik zat op de eerste rij van het podium, op de hoek, vlak achter de piano, een Shigeru Kawai vleugel (waarschijnlijk zijn eigen instrument?). Ik keek Pletnev van vlakbij op zijn rug, en op zijn vingers. Wat een beheersing en balans, ook in die bravourestukken waarmee hij het recital opende. Het programma uit het boekje werd omgegooid - eerst de losse stukken, na de pauze de sonate, en ook in de losse stukken werd gerommeld, dus ik weet niet precies meer welke losse stukken werden gespeeld. In ieder geval wel de krakers: de Prélude op 3 nr. 2 in cis, en die op. 23 nr. 2, 5 en 7. Pletnev speelde ze feilloos, en uiterst poëtisch, niet als een klavierleeuw. Ik kende de Eerste pianosonate niet, had er ook geen cd-opname van, maar door de Pletnev heb ik het in mijn hart gesloten. Het is neo-Schubert, neo-Schumann, neo-Brahms, maar ook onmiskenbaar Rachmaninov. Een prachtige sonate, dat door Pletnev ongelooflijk subtiel en ragfijn werd gespeeld. Ik kocht er meteen een cd-opanme van en beluisterde het al vele keren. Ik ga me maar eens meer in Rachmaninov verdiepen, gewoon geweldige muziek. Met dank aan die subtiel spelende ijskonijn Pletnev.

Opera 4 & 10 februari 2018

Zondag 4 en zaterdag 10 februari 2018, Het Muziektheater Amsterdam
De Nationale Opera

Wagner: Tristan und Isolde

Tristan - Stephen Gould
Isolde - Ricarda Merbeth
Brangänge - Michelle Breedt
König Marke - Günther Groissböck
Kurwenal - Iain Paterson
Meldt - Andrew Rees
Koor van de Nationale Opera
Nederlands Philharmonisch Orkest o.l.v. Marc Albrecht

Twee keer in één week naar deze prachtige Tristan-uitvoering in de regie van Pierre Audi. Die was al eerder in Parijs te zien, en werd ook in de Nederlandse pers als geweldig bestempeld. Het was allemaal heel Audi-abstract en stemmig vormgegeven, maar er waren ook enkele ongebrijpelijke elementen. Dat begon al tijdens het Vorspiel tot de eerste akte. Die grote houten panelen die later tijdens die eerste akte snel en fraai voor een scène- of locatiewisseling zorgden, kwamen tijdens dat Vorspiel piepend en knarsend het podium opgeschoven - jammer voor de muziek en niet echt nodig: ze hadden er ook gewoon meteen kunnen staan. En in het derde bedrijf droegen de zangers opeens allemaal moderne wandelkleding van de robuuste soort, zo uit een Bever-winkel. Waarom niet gewoon de stemmig-abstracte kleding uit de voorgaande bedrijven hergebruikt? Enfin, slechts detailkritiek op een verder grandioze productie waar de zangers en het orkest een nagenoeg ideale Tristan verzorgden. Albrecht dirigeerde weergaloos goed, pakte soms flink uit, maar waar daardoor mindere zangers zouden verdrinken in het orkestgeluid, zongen Gould, Merbeth en Breedt hier gemakkelijk overheen. Wat een cast! Ik hoorde live nog nooit zo'n goede Tristan en zo'n goede Isolde, en ook hun dienaren Kurwenal en Brangäne zongen groots. Dan Groissböck: beter en mooier zul je de Marke-rol niet meer horen. En ach ja, die tweede akte... De woorden mooiste, beste, baanbrekendste etc. moet je niet zo snel gebruiken om een muziekstuk te karakteriseren, maar deze tweede akte Tristan komt wel heel dicht in de buurt.

Recital 29 januari 2018

Maandag 29 januari 2018, Concertgebouw Amsterdam
Janine Jansen, viool
Mischa Maisky, cello
Martha Argerich, piano

Beethoven: Cellosonate nr. 2, op. 5 nr. 2
Sjostakovitsj: Pianotrio nr. 2
Schumann: Vioolsonate nr. 1
Mendelssohn: Pianotrio nr. 1

Soms helpt facebook. Enkele weken voor dit concert waren er geen kaarten meer te krijgen, maar opeens verschenen op facebook enkele keren een advertentie hiervoor, en jawel: er waren enkele goede kaarten vrijgekomen. In Preludium zou het programma alleen pianotrio's van Sjostakovitsj en Tsjaikovski bevatten, maar een week voor het concert werd bekend dat op verzoek van Argerich het programma omgegooid en uitgebreid was. Vlak voor opkomst van de musici meldde Concertgebouwdirecteur Simon Reinink nog een laatste programmawijziging: enfin, in plaats van kwart voor tien (volgens Preludium) was dit concert inclusief toegift (een deel uit Schumanns Fantasiestücke) ruim een uur later afgelopen. Tja, en wat een concert en wat een programma! Maisky speelde een beetje te bedaagd, maar Jansen greep deze kans met beide handen aan om een waardige en even gloedvolle tegenspeelster van Martha Argerich te zijn. Ik hoorde Argerich twee keer eerder live, in de jaren voordat ik deze weblog startte, in pianoconcerten van Liszt (nr. 1) en Prokofiev (nr. 3). Maar deze avond bleek wederom wat een onnavolgbaar grootse pianiste zij is. Iedere maat klinkt als nieuw, maar ook alsof die zó gespeeld moet worden: eigenzinnig, dwingend en uiterst muzikaal. Ze is al ver in de zeventig, maar speelt als een volleerde jonge hond. Mijn onbekende buurvrouw en ik keken elkaar enkele keren verrukt en met een blik van 'hoe is het mogelijk' aan. Een grandioos recital! De foto hierboven (klik erop voor een vergroting) is van Ron Jacobi en plukte ik van de bespreking van dit concert door Basia Jaworski (hier). Haar website Basia con fuoco is het bezoeken meer dan waard.

Concert 26 januari 2018

Vrijdag 26 januari 2018, Concertgebouw Amsterdam
Koninklijk Concertgebouworkest
Kristian Bezuidenhout, dirigent & piano

C.Ph.E. Bach: Klavierconcert in d, Wq 17
Mozart: Symfonie nr. 29
Mozart: Pianoconcert nr. 24

Ik denk dat dit mijn eerste concert was waar de solist in een pianoconcert ook het orkest leidde. Trevor Pinnock pingelde wel eens mee vanachter het clavecimbel, maar dat was in een symfonie. Een uitvoering van een pianoconcert waar de pianist ook het orkest dirigeerde maakte ik naar ik me kan herinneren niet eerder mee. De uitvoering van dat geweldige mineurconcert nr. 24 van Mozart was ook het hoogtepunt van de avond. Bezuidenhout speelde feilloos op een klassieke Steinway en de interactie met het orkest verliep uitstekend. Voor de pauze klonk het concert van één van de Bach-zonen een beetje obligaat; Bezuidenhout speelde dit concert eveneens op een grote Steinway - hij wisselt van instrument ongeacht en ondanks de richtlijnen van de authentieke uitvoeringspraktijk. Daarna de symfonie die het startpunt van mijn klassieke-muziekopvoeding vormde: Mozarts 29ste symfonie in A. Op de middelbare school koos ik muziek in mijn eindexamenvakkenpakket en aan de hand van deze symfonie legde de leraar in enkele lessen haarfijn de structuur van de sonatevorm en de klassieke symfonie uit. Meteen daarna analyseerden we klassikaal Mozarts Jupiter-symfonie en Beethovens Eerste. Nou, dan zit de basis er goed in! Altijd fijn om die glashelder gestructureerde nr. 29 weer eens te horen. Bezuidenhout leidde een fraaie puntige en vlotte uitvoering. Alleen het meepingelen, dit keer op een fortepiano had niet gehoeven; het overgrote deel daarvan bleef onhoorbaar.

Concert 10 januari 2018

Woensdag 10 januari 2018, Concertgebouw Amsterdam

Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Daniele Gatti
Janine Jansen, viool

Bruch: Vioolconcert nr. 1
Mahler: Symfonie nr. 1

Een kraker van een concert. Voor de pauze stal Janine Jansen al de show met een uiterst gedreven uitvoering van dat geweldige Eerste vioolconcert van Max Bruch, dat tegelijkertijd zozeer verbaast. Het stuk klinkt zo overtuigend natuurlijk en vanzelfsprekend, dat het een raadsel is waarom wij allemaal alleen dit ene vioolconcert van Bruch kennen. Al zijn andere composities zijn kennelijk niet goed genoeg om gespeeld te worden; ik ken er ook geeneen. Wie wel trouwens. Maar goed, dit Eerste vioolconcert is een meesterwerk en Jansen bewees het alle eer. Ik hoorde al vele grote dirigenten in de Eerste symfonie van Mahler: Bernstein, Haitink, Chailly, Jansons en nog wel een paar, maar hoe geweldig die andere uitvoeringen ook waren: Gatti plaatste zichzelf in één keer aan kop. In het eerste deel klonken de stemmen en tegenstemmen wonderlijk harmonieus en intiem - ik hoorde dit deel nooit eerder zo mooi en natuurlijk. Ook in de vervolgdelen klonk alles net iets zwieriger, dramatischer, vloeiender, lyrischer. Niet alles ging perfect; er waren hier en daar wat uitglijders en rauwe kanten in de klank. Maar dit was de allereerste uitvoering, en Gatti ging voluit en naar mijn indruk ook verder dan tijdens de repetities. Het maakte de uitvoering er alleen maar spannender op. In mei gaat de symfonie op herhaling; ik heb alvast een kaartje besteld. Een onvergetelijke uitvoering.

Concert 5 januari 2018

Vrijdag 5 januari 2018, Concertgebouw Amsterdam
Koninkjlijk Concertgebouworkest o.l.v. Daniele Gatti

Wagner: Uit Parsifal: Voorspel derde bedrijf & Karfreitagszauber
Bruckner: Symfonie nr. 9

Het nieuwe jaar begint krachtig bij het KCO. Volgende week Mahler, en nu eerst Wagner en Bruckner. Het voorspel tot het derde bedrijf van Parsifal hoorde ik nog nooit zo langzaam en mooi gespeeld als nu. Het is uiterst breekbare muziek en Gatti nam er de tijd voor om dat goed over het voetlicht te brengen. De Karfreitagszauber behoort tot de mooiste muziek die Wagner componeerde en het KCO speelde het geweldig. Na de pauze Bruckners laatste symfonie die Gatti en het KCO al in augustus j.l. voor het eerst speelden (zie hier). De uitvoering was nu gerijpter, stevig en robuust. Erik Voermans schreef in het Parool dat dit de beste Negende Bruckner in decennia was - zover zou ik niet willen gaan, want Haitink weet ook raad met dit meesterwerk. Maar het moet gezegd dat Bruckner bij Gatti in goede handen is.